Dna moczanowa (podagra inaczej, artretyzm lub skaza moczanowa) to ostre i zarazem dość bolesne zapalenie stawów, szczególnie śródstopno- paliczkowego. Powstaje ono na skutek odkładania się złogów kwasu moczowego w stawach, ścięgnach, więzadłach i nerkach. Bardzo często skaza moczanowa występuje z innymi chorobami, w tym na przykład z cukrzycą typy 2, nadwagą, otyłością lub nadciśnieniem tętniczym. Leczenie artretyzmu polega przede wszystkim na stosowaniu środków przeciwzapalnych i przeciwbólowych, a przy regularnych dolegliwościach i trwających coraz dłużej, zaleca się stosowanie leków zmniejszających wytwarzanie kwasu moczanowego lub zwiększających jego wydalanie z organizmu. Niezwykle ważne jest, by leczenie farmakologiczne było wspierane odpowiednią dietą, ponieważ skutecznie poprawia jakość życia i ogranicza występowanie nieprzyjemnych dolegliwości. Jaka dieta przy dnie moczanowej sprawdzi się najlepiej wiedzą specjaliści z cateringu dietetycznego, którzy układają ją tak, aby dostarczała niezbędnych składników odżywczych i pomagała regulować poziom kwasu moczowego. Jak w praktyce wygląda taka dieta pudełkowa? Co można jeść, a czego nie przy dnie moczanowej?
Najważniejsze zasady pudełkowej diety moczanowej
W cateringu dietetycznym tak układany jest jadłospis pudełkowej diety moczanowej, by zredukować obecność produktów zawierających duże ilości puryny i w ich miejsce wprowadzane są te, które mają łagodny smak. Ważny jest nie tylko rodzaj wybieranych produktów, ale też obróbka termiczna potraw. Dlatego posiłki przygotowywane są głównie za pomocą gotowania, duszenia lub pieczenia. Aby ograniczyć odkładanie się kwasu moczowego w stawach, ścięgnach, więzadłach, czy w nerkach, dba się o optymalne proporcje białka, tłuszczu, węglowodanów, witamin i minerałów. Pudełkowa dieta przy wysokim kwasie moczowym zawiera więcej węglowodanów, które wspierają wydalanie moczanów wraz z moczem i mniej tłuszczu, ponieważ może przyczyniać się zwrotnego wchłaniania moczanów. Zgodnie z wytycznymi dla osób z prawidłową masą ciała w diecie białko znajduje się na poziomie 15-20%, tłuszcze – 35% i węglowodany w liczbie 50-55%.
Podstawowe zasady pudełkowej diety na obniżenie kwasu moczowego wiążą się z regularnym jedzeniem posiłków. Należy je spożywać w równych odstępach czasu, najlepiej w odstępach co 3-4 godziny, a ich optymalna ilość to 4-5 posiłków na dzień. Warto też zadbać o to, by ostatni posiłek był spożywany na około cztery godziny przed snem, ponieważ to uniemożliwi gromadzenie się kwasy moczowego w nocy. Pudełkowa dieta moczanowa powinna być wspierana prawidłowym nawodnieniem organizmu – minimum 2 litry płynów w ciągu dnia. Szczególnie ważne jest, by pić wodę po posiłkach i przed snem, ponieważ to ułatwi wydalanie kwasu moczowego z organizmu.
Co można jeść na pudełkowej diecie moczanowej?
Wbrew pozorom pudełkowa dieta przy podwyższonym kwasie moczowym jest bardzo urozmaicona i obejmuje produkty z różnych grup. Zamawiając catering, można spodziewać się, że dieta moczanowa będzie zawierać:
- owoce – praktycznie wszystkie owoce są dozwolone, ponieważ są dobrym źródłem witaminy C, kwasu foliowego i błonnika pokarmowego, a te chronią organizm przed rozwojem dny moczanowej. Wyjątek od reguły stanowi rabarbar, którego spożycie nie jest zalecane przy dnie moczanowej. Melony i banany można jeść okazjonalnie.
- warzywa – obecność warzyw w diecie moczanowej pozwala dostarczyć organizmowi witamin z grupy B, polifenoli, fosforu i potasu. Oczywiście nasz jadłospis nie obejmuje tych, które zawierają puryny, a więc na przykład grochu, fasoli, soczewicy, dyni, brokułów, kalafiora i jarmużu.
- produkty mleczne niskotłuszczowe – zawierają kazeinę oraz laktoalbuminę, które zwiększają wydalanie z organizmu kwasu moczowego z moczem, tym samym obniżając jego stężenie. W naszym jadłospisie pojawia się między innymi chude mleko, jogurty naturalne, kefiry, maślanki i serki wiejskie.
- tłuszcze roślinne – dna moczanowa zwiększa ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego, więc w posiłkach wykorzystujemy tłuszcze nienasycone, a ich źródłem są m.in. orzechy, nasiona, pestki, oliwa z oliwek, olej rzepakowy i olej lniany.
- chude mięso i chude ryby – osoby z dną moczanową mogą jeść w ograniczonych ilościach chude mięso i chude ryby. W naszym cateringu dbamy jednak o ich odpowiednią obróbkę, która pozwala obniżyć zawartość puryn (np. gotowanie w dużej ilości wody).
- niskoprzetworzone produkty zbożowe – jedzenie produktów z tej grupy zmniejsza stężenie kwasu moczowego we krwi. Dlatego w menu chętnie wykorzystujemy gruboziarniste pieczywo, kaszę i ciemne makarony.
Czego nie znajdziesz w diecie pudełkowej na dnę moczanową?
Dieta pudełkowa na dnę moczanową wyklucza produkty niezdrowe i te, które mogą zaostrzyć objawy choroby. Dlatego przechodząc na catering, nie otrzymasz w paczkach posiłków opierających się na:
- tłuszczach zwierzęcych – zarówno smalcu, jak i masła,
- tłustych gatunkach mięs i ich przetworach – np. wędliny, konserwy, galarety, wywary z kości i mięsa, dziczyzna i podroby,
- tłustych rybach i owocach morza – szczególnie śledzie, szproty, wędzone ryby i konserwy,
- tłustych przetworów mlecznych – np. ser biały, ser żółty, mascarpone, ser pleśniowy,
- wysokoprzetworzonych produktów – np. fast foody, dania typu instant, słone przekąski, słodkie wyroby cukiernicze.